Ik heb het begrepen

MOEV respecteert de privacy van uw gegevens.

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en uw browserervaring te verbeteren.
Klik op "Ik heb het begrepen" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op “Meer informatie

 

Natuurrijke speelplaatsen

(tekst: GoodPlanet Belgium)


In het kort


Moev tussen lessen speelplaats inrichting groen340Een natuurrijke speelplaats:

  • is goed voor het welbevinden;
  • creëert boeiende speel- en leerkansen;
  • is goed voor de gezondheid;
  • is goed voor de natuur;
  • is een buffer tegen de klimaatverandering.

Een woordje meer uitleg


Iedereen heeft nood aan natuur in zijn leefomgeving. Dagelijks contact met de natuur, of zelfs enkel het zicht op groen, bevordert het welbevinden.
Kinderen die spelen en leren in de natuur ontwikkelen - spelenderwijs - allerlei inzichten en vaardigheden. Het helpt kinderen opgroeien tot flexibele, veerkrachtige volwassenen, creatief in denken en handelen.

De gevarieerde, groene ruimte geeft aanleiding tot sociale interactie. Kinderen met gedrags- of leerproblemen blijken buiten soms makkelijker hun plaats te vinden. Ze worden rustig, concentreren zich beter, of krijgen de kans te laten zien wat ze wel goed kunnen.


Moev tussen lessen inrichting speelplaats info tuinieren220©GoodPlanetKinderen die opgroeien in een natuurrijke leefomgeving kunnen opgroeien tot natuurbewuste mensen. Sommige kinderen krijgen nooit de kans om de natuur ten volle te beleven. Ze hebben geen groene speelplek in de buurt, of worden niet aangemoedigd erin te spelen. Zeker in een stedelijke omgeving (maar niet alleen) is dit aan de orde. Sporadische uitstapjes naar het bos of park volstaan niet om verbondenheid met de natuur op te bouwen. Een groene speelplaats is dus onontbeerlijk.

De omgeving van de school heeft een grote invloed op de gezondheid.

Een gevarieerde groene speelplaats zet leerlingen aan om te bewegen in de frisse lucht. De beplanting zorgt voor natuurlijke schaduw in de zomer en laat licht door in de winter. De bladeren verkoelen, geven rust en temperen het lawaai tijdens de pauzes. In de moestuin of boomgaard leren ze dat we voor ons voedsel afhankelijk zijn van de natuur. En de natuur doet uiteraard goed. Even goed ravotten of uitwaaien, zorgt nadien voor geconcentreerde kinderen in de klas. Alleen al het uitzicht op groen vanuit de klas is beter dan een uitzicht op gebouwen.

Moev tussen lessen inrichting speelplaats info moestuin220©GoodPlanetMeer natuur is goed voor … de natuur. Een groene ruimte vormt een stapsteen in de (stedelijke of natuurarme) omgeving, waar dieren en planten hun plaats vinden. Zo levert de speelplaats een bijdrage aan het behoud van de biodiversiteit.

De klimaatverandering is een feit. Met een groene speelplaats maak je het verschil voor de leerlingen, de leerkrachten en de wijk. Bomen, struiken, planten verminderen het ‘hitte-eilandeffect’ (de stedelijke opwarming in de zomer). De beplanting (ook op gevel en dak) zorgt voor een betere luchtkwaliteit, er is minder fijn stof, temperatuur en geluidshinder worden gematigd. Door verharding te verwijderen kan meer regenwater in de grond dringen, wat goed is voor de planten en de kans op overstromingen verkleint.

Uiteraard worden kwaliteitsvolle speelplaatsen milieuvriendelijk beheerd.



Enkele tips

Moev tussen lessen inrichting speelplaats info visiealt

  • Natuurlijke losse materialen zoals takken, boomschijven, losse keien, bladeren in allerlei tinten en vormen, zorgen voor creatief spel met een open einde.
  • Betrek degenen die instaan voor het onderhoud (tuinman, conciërge ...). Goede speelplekken vereisen specifiek onderhoud, zo voorkom je frustraties. Een kampje onder overhangende takken verliest zijn dak als die plots drastisch teruggesnoeid worden.
  • Kies voor inheemse plantensoorten die goed aangepast zijn aan de standplaats. Laat je hiervoor bijstaan door specialisten.
  • Bij de keuze van de beplanting kunnen volgende kenmerken interessant zijn: struiken en bomen met opvallende bloemen of bladeren (kijken); afwisseling van bladhoudende en bladverliezende planten (seizoenen ervaren); planten met eetbare vruchten (proeven), struiken en bomen die aantrekkelijk zijn voor vogels, vlinders, bijen of andere insecten; geurige planten (ruiken).
  • Gevelbeplanting, een daktuin, een verloren hoekje. Er zijn veel mogelijkheden om te vergroenen!
  • Water op de speelplaats? Het kan met een natuurlijke vijver voor waterdiertjes, kikkers en salamanders, via een waterpomp en speelgootjes … Een wadi (lage plaats waar het water kan verzamelen) en veel beplanting zorgen ervoor dat water niet nodeloos afgevoerd moet worden naar rioleringen.
  • Heuvels eroderen door veelvuldig spelen: beplant hier en daar een helling of zaai in met een bloemenmengsel om erosie tegen te gaan. Bescherm deze groene zones met enkele paaltjes met een touw errond.
  • Bescherm nieuw aangeplante bomen en struiken met stevige palen en planten om hen groeikansen te bieden.
  • Het houden en verzorgen van dieren (kippen, konijnen of zelfs geitjes of schapen) heeft een grote toegevoegde waarde, zeker voor kinderen met een beperking. Zorg ervoor dat je voldoende aandacht hebt voor het welbevinden van de dieren (o.a. aandacht voor stress).
  • Een moestuin met groenten waar nadien een heerlijke soep mee gemaakt kan worden tijdens de les, is uiteraard fantastisch. Begin goed voorbereid bij de start van je moestuin! Laat je bijstaan door experten bij de keuze van gewassen en het beheer ervan, zodat het een succesvol project wordt. Betrek ouders of de buurt bij het beheer om zomermaanden te overbruggen.

Meer info

  • Verdiep je op de website van Pimp je speelplaats en Springzaad.
  • Wil je meer weten over inrichting en beplanting (o.a. plantkeuze, giftige planten, functies van beplanting)? Klik hier.
  • Regionale Landschappen hebben voor verenigingen en scholen binnen hun werkingsgebied heel wat kennis en expertise in huis voor plannen en ontwerpen, aanleggen en beheren van groene speelplekken. Sommige Regionale Landschappen zetten sterk in op speelnatuur en bieden technische ondersteuning. 
  • Moestuinen: Landelijke GildenVelt op school of Zie ze groeien.

Inspirerende voorbeelden

  • Een ondoordringbare kleilaag zorgde voor grote plassen op de groene speelplaats van school Poelbos in Jette. Als oplossing groeven ouders en leerkrachten een wadi, waar het water naartoe loopt bij regenweer; ze plantten ook wilgen, die het water gretig opzuigen. Gedaan met de vele plassen in de rest van de tuin. De wadi is ondertussen rijkelijk begroeid met planten die wel houden van natte voetjes.
  • In de Vrije Basisschool 'De Knipoog' in Vilvoorde trokken ze sinds de aanleg van de nieuwe speelplaats helemaal de kaart van de natuur. Sindsdien helpt het 5de en 6de leerjaar in de nabije natuurgebieden van Natuurpunt. Dat zorgt voor een belangrijke bewustwording bij de leerlingen én leerkrachten, aldus Ivo Janssens van Natuurpunt MaViSt.
  • In school Hertog Karel in Wilsele helpt een natuurgids en ouder van een ex-leerling van de school bij het opzetten van kleine biotopen waar de leerlingen studies van maken: een graslandje, hooilandje, droge en natte heide, een poel, en zelfs een historische akker. Door de leerkrachten hierbij te begeleiden, zorgt hij dat de tuin naast een fantastische ontspanningsplek, ook educatief ingezet wordt.